Download İsrafil Balcı-İsra ve Mirac.pdf PDF

Titleİsrafil Balcı-İsra ve Mirac.pdf
File Size13.5 MB
Total Pages482
Document Text Contents
Page 1

İsrafil BALCI

İsrâ ve
Mi’râc Gerçeği

ANKARA OKULU

Page 2

Doç. Dr. İsrafil BALCI
1966 yılında Artvin-Borçka’da doğan yazar,
1994 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahi­
yat Fakültesini bitirdi. Bir yıl kadar Tokat’ta öğ­
retmenlik yaptıktan sonra, OMÜ Sosyal BiHmler
Enstitüsü’ne araştırma görevlisi olarak atandı.
1996 yılında yüksek lisansını, 2002 yılında ise dok­
torasını tamamladı. Bir süre K. Maraş Sütçü İmam
Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde çalıştı. 15. 11.
2002 tarihinde OMÜ İlahiyat Fakültesi İslam Tari­
hi Anabilim Dalı’na yardımcı doçent olarak atanan
Balcı, 08. 01. 2008 tarihinde doçent oldu. Halen
aynı fakültede öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.
Erken dönem İslâm Tarihi’yle ilgilenen yazar sa­
vaş, cihat, barış ve siyasi tarih alanında çakşırken,
son dönemlerde Kur’ân ve siyer konulan üzerine
yoğunlaşmıştır. Anılan konularla İlgili çeşitli der­
gilerde makaleleri bulunan yazann yayımlanmış
eserleri şunlardır:

1. Hz. Ömer Döneminde Diplomasi, Ankara Okulu
Yay., Ankara 2006.

2. İdarî ve Siyasî Yönden Hz. Ebû Bekir Dönemi, Din
ve Bilim Kitaplan, Samsun 2007.

3. İlk İslâm Fetihleri ve Savaş Banş İlişkisi, Pınar Ya­
yınlan, İstanbul 2011.

Page 241

240 İsrâ ve Mi'râc Gerçeği

devam eden İbn İshâk, Hz. Peygamber’in semada İken dün­
ya hayatında faiz yeme, zina yapma ve yetim malı yeme gibi
kötü alışkanlıkları nedeniyle vücutlarında birtakım acayiplik­
ler olan topluluklarla karşılaştığım, bunların neden bu hale
geldiklerini, Cebrail’e sorup öğrendiğini uzun uzun ve aynı
zamanda gizemli bir dille anlattıktan sonra Hz. Peygamber’in
göğün ikinci katma çıkarıldığını haber vermiştir.33

Hz. Peygamber ikinci semaya çıkarıldığı zaman burada
teyze oğullan olan Hz. İsâ ve Hz. Zekeriyya ile, üçüncü sema­
da yüzü Bedir gecesindeki ay güzelliğinde34 olan Hz. Yûsuf la,
dördüncü semada Hz. İdris’le, beşinci semada Hz. Harun’la,
altıncı semada Hz. Mûsâ ile yedinci semada ise içine her gün
yetmiş bin meleğin girdiği ve bir giren meleğin bir daha geri
dönmediği Beyt-i Ma’mûr’un kapısı önünde bir kürsü üze­
rinde oturan Hz. İbrahim’le karşılaşmıştır. Buradan sonra
Hz. Peygamber’in Cennet’e götürüldüğü ve burada esmer
tenli bir kadın gördüğü bilgilerine geçilmiştir. Rivayete göre
Hz. Peygamber kadına kim olduğunu sorunca, o da Zeyd b.
Hârise’nin cariyesi olduğunu haber vermiştir.35 Burada Ebû
Sa’îd el-Hudrî’nin rivayetini noktalayan İbn İshâk, İbn Mes’ûd
kanalıyla gelen şu bilgileri aktarmaktadır: ‘Hz. Peygamber gö­
ğün her bir katma çıkarıldığı zaman melekler Cebrail’e Hz.
Muhammed’in kim olduğunu sorup öğrendikten sonra kapıyı
açıyorlardı.’ Yedinci kata kadar aynı prosedür uygulanarak
çıkarılan Hz. Peygamber bundan sonra Allah’la buluşmuş ve
dönüşte elli vakit namaz üzerine farz kılınmıştı. Bu ara bil­
giden sonra tekrar Ebû Sa’îd el-Hudrî’nin rivayetine dönen
İbn İshâk, Allah’la Hz. Peygamber’in buluşmasının detayına
ilişkin herhangi bir bilgi vermeksizin Hz. Peygamber’e elli va­
kit namaz farz kılındığını, ancak Hz. Mûsâ’nm uyarısı üzerine
bu elli vakittik namazın beş vakte düşürüldüğünü söyleyerek
rivayeti noktalamıştır.36

33 İbn Hişâm, II, 274-75.
34 ‘Bedir gecesindeki Ay berraklığı' ifadesi kazanılan Bedir Savaşı sonrası

Müslümanlar arasında bir deyim olarak kullanılmıştır. Bk. Balcı, Bedir
Savaşıyla İlgili Mucizevi Rivayetler, 121.

35 İbn Hişâm, II, 275-76.
36 İbn Hişâm, II, 276.

Page 242

Siyer Kaynaklarında İsrâ ve Mi’râc 241

İsrâ hadisesiyle ilişkilendirilen bazı rivayetler, farklı bir ko­
nuyla alakalıyken daha sonradan bu hadiseyle ilgili rivayet­
ler arasında zikredilmiş bir mahiyet arz eder. Örneğin kimi
anlatılarda isrâ gecesi Hz. Peygamber’in kaybolduğu, eşi Hz.
Hatice’nin Hâşimîlere haber verip aramaya çıktıkları ve sonun­
da amcası Abbâs’ın onu bulduğuna dair haberler aktarılmıştır.
İddiaya göre Abbâs Rasûl-i Ekrem’i bulduğu zaman, yeğenine
nereye gittiğini sormuş, o da Beytü’l-Makdis’e götürüldüğünü
anlatmıştır. Amcası burada ne ile karşılaştığını sorunca, Allah
Rasûlü hayırdan başka bir şeyle karşılaşmadığı söylemiştir.37
Her ne kadar İbn Hişâm bu rivayeti isrâ olayıyla ilişkilendir-
mişse de, aslmda bu anlatı vahyin erken dönemine ait olaylar
içerisinde zikredilir. Anlaşılan bu hikâye daha sonradan isrâ
olayıyla ilgili bir habere dönüştürülmüştür. Hatırlanacağı üze­
re fetret-i vahiy döneminde uzun süre vahiy gelmeyince Hz.
Peygamber’in müthiş bir terk edilmişlik korkusu yaşadığı ve
zaman zaman yalnız başma çöl içlerine çekildiği, hatta yaşa­
dığı sıkıntının etkisiyle kendisini yükseklerden atmayı bile dü­
şündüğünden bahsedilir. Bu tür bir nedenle evinden ayrıldığı
zaman uzun süre gelmeyince Hz. Hatice akrabalarına haber
vermiş ve kavmi onu aramaya çıkmıştır. Ancak akrabaları Hz.
Peygamberi bulamayıp kendisi eve dönmüştür. Fakat kimi ri­
vayetlerde amcası Abbâs’m onu bulduğu ve böylece ona yeğe­
nine sahip çıkan bir rol verildiğini görüyoruz.38 Oysa Abbâs ne
risaletin ilk döneminde ne de Müslüman olana kadar yeğeni­
nin yarımda gözükmüştür. O sadece bütün ümitleri tükenince
tıpkı Ebû Süfyân gibi bir bakıma zorunlu olarak İslam’ı kabul
etmiştir. Ancak günümüze kadar ulaşan kaynakların önemli
bir bölümü Abbâsîler döneminde yazıya geçirildiği için onların
atasına böyle bir rol verilmiştir.39

Öte yandan Hz. Peygamber’in Cebrail’i görmesine işaret
eden rivayetler de, Necm sûresindeki âyetlerin muhtevasına
ilişkin Hz. Aişe’ye dayandırılan haberlerdir. Ancak bu sûredeki
âyetler isrâ ve mi’râc hadiseleriyle ilişkilendirildiğinden, Hz.

37 İbn Sa’d, I, 214.
38 İbn Hişâm, I, 155-56; Taberî, Târih, II, 207.
39 Abbâs’m Rasûl-i Ekrem’e sahip çıktığıyla ilgili iddiaların ne derece inan­

dırıcı olduğuyla İlgili geniş bilgi için bk. Mehmet Azimli, Siyeri Farklı Oku­
mak H; Medine Yıllan, Ankara Okulu, Ankara 2009, 289-302.

Page 481

480 İsrâ ve Mi'râc Gerçeği

Uhud 349
Urve b. Zübeyr 165

Zeytin Dağı 42, 359
Zirrb. Hubeyş 145, 158, 161

Ümmü Hâni 167, 214, 229, 231, Zü’l-Huleyfe 96
235, 237, 238, 247, 249, Zührî 163, 165, 197, 378
250,317

Ümmü Seleme 119
Ümmü’l-Kitâb 189
ümmüveled 375
Ürdün 372

V
Vâkıdî 106, 124-126, 148, 332,

377
I. Velid 361, 365, 366, 374, 386,

Y
Ya’kûb (Hz.) 362
Ya’kûbî 367-369, 373-375, 377,

378, 380, 385
Yahudi 44
Yahyâ (Hz.) 41, 45, 154, 177,

184, 203, 211, 252
Yahyâ b. Zekeriyya 198
Yakup 220
Ye’cûc-Me’cûc 299
ye’rucu 31
Yemen 75, 216, 372
Yeni Ahid 42, 381
Yezîd b. Muaviye 372, 379
Yezîd b. Selâm 370, 385
Yuhanna 220
Yûsuf (Hz.) 41, 45, 154, 177,

198, 203, 211, 240, 252
yükselme vasıtası 30

Z
zakkum ağacı 81, 82, 83
Zekeriyya (Hz.) 240
Zemzem 153, 174, 181, 193,

195, 244, 245, 247, 252,
266, 277, 317

Zeyd b. Hârise 240, 411
Zeynelabidin 401

388

Page 482

İsrafil BALCI

Isrâ ve Mi’râc Gerçeği


Isrâ ve mi’râc konularını Kur’ân-ı Kerim’in mutlak bağlayıcılığı ve büyük oranda en erken döneme ait
rivayetlerin verileri çerçevesinde ele alan bu kitap,
şimdiye kadar bu konular hakkında yazılmış olan
klasik/modem, telif veya tercüme eserlerin tama­
mından birçok noktada farklı söylem ve iddiayla oku-
nucunun karşısına çıkmaktadır. Siyerin ayrılmaz bir
parçası gibi telakki edilen bu konular, tartışmalı do­
ğası ve olağanüstü mahiyeti nedeniyle günümüze de­
ğin sürekli tartışılagelmiş, ancak şimdiye kadar ciddi
bir araştırma yapılmadığı için, dile getirilen görüşler
geçmişin tekrarlarından öteye geçememiştir. Bu ne­
denle mezkûr konular hâlâ gizemini koruyan bir mu­
amma veya sır olarak okuyucunun zihnini meşgul
etmektedir.

Uzun bir araştırma sürecinden sonra hazırlanan bu
çalışma, isrâ ve mi’râc hadiselerini yaygın olarak bi­
linenin aksine birbirlerinin devamı ve tamamlayıcısı
iki olay değil, birbirlerinden tamamen ayrı ve bağım­
sız hadiseler olduğunu iddia etmektedir. Eser, mi’râc
olayının isrâ hadisesinden sonra değil, daha önceki
döneme ait bir anlatı olduğunu ortaya koymaktadır.
Keza mi’râcda Bakara suresinin son iki âyetinin vah-
yedildiği ile beş vakit namazın farz kılındığı gibi iddi­
aların tamamen Kur’ân dışı ve vahyin muhtevasına
aykırı rivayetler olduğunu gözler önüne sermektedir.

A N K A R A O K U LU Y A Y IN LA R I

Similer Documents