Download Denis Guedj _Theorem Το θεώρημα του-παπαγάλου- PDF

TitleDenis Guedj _Theorem Το θεώρημα του-παπαγάλου-
File Size26.5 MB
Total Pages641
Table of Contents
                            ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ο Αμέλλων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Μαξ ο Αιολικός
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Θαλής, ο άνθρωπος της σκιάς
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η βιβλιοθήκη του δάσους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Το μαθηματικό προσωπικό ανά τους αιώνες
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Το δεύτερο γράμμα του Γκροσρούβρ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Πυθαγόρας, ο άνθρωπος που έβλεπε παντού αριθμούς
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Από την αδυναμία στη βεβαιότητα. Οι άρρητοι
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Ευκλείδης, ο άνθρωπος της αυστηρότητας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Η συνάντηση ενός κώνου με ένα επίπεδο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Τα τρία προβλήματα της οδού Ραβινιάν
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Τα σκοτεινά μυστικά του ΙΑΚ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: Η Βαγδάτη κατά τη διάρκεια...
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: Η Βαγδάτη μετά...
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: Ταρτάλια, Φερράρι. Από τη λεπίδα στο δηλητήριο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: Ισότητα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17: Αδελφότητα, ελευθερία. Αμπελ, Γκαλουά
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18: Φερμά, ο πρίγκιπας των ερασιτεχνών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19: Το ανεμολόγιο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20: Όιλερ, ο άνθρωπος που έβλεπε τα Μαθηματικά
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21: Εικασίες και Σια...
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 22: Ο όρος αδύνατο είναι μαθηματικός
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23: Πώς θα 'θελα να δω τις Συρακούσες...
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 24: Αρχιμήδης. Όποιος μπορεί λίγο, μπορεί και πολύ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 25: Μαμαγκένα!
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 26: Τα βραχάκια του περάσματος
Η σύσκεψη των πουλιών
ΓΛΩΣΣΑΡΙ
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ
                        
Document Text Contents
Page 2

To έργο εκδίδεται με την ενίσχυση του Γαλλικού
Υπουργείου Πολιτισμού - Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.

(Ministère français chargé de la culture - Centre national du livre)

^

Ευχαριστούμε τον καθηγητή Μιχάλη Λάμπρου
για τις επισημάνσεις του.

Το θεώρημα τον παπαγάλου

μακέτα εξωφύλλου: Μαρία Τσουμαχίδου

8ωρθωση: Βενετία Καίσαρη

σελιδοποίηση: Αναστασία Σπανιολέτου, Print shop

πρώτη έκδοση: Δεκέμβριος 1999
ανατύπωση: Ιούνι,ος 2001

(εικοστή εβ8ομη χίλίά8(χ)

Denis Guedj: Le théorème du perroquet
© 1998, Éditions du Seuil

© 1999 για την ελληνική γλώσσα, εκδόσεις ΠΟΛΙΣ
Ομήρου 32, 106 72 Αθήνα, τηλ.: 36 43 382, φαξ: 36 36 501

e-mail: [email protected]

ISBN: 960- 7478-89-4

mailto:[email protected]

Page 320

TO Θ Ε Ω Ρ Η Μ Α TOY Π Α Π Α Γ Α Λ Ο Υ

ακόμα και σήμερα, στην απελευθέρωση του πνεύματος από οτι-
δήποτε θα μπορούσε να το εμποδίσει ή να το επηρεάσει στην ελεύ-
θερη λειτουργία του. Να πούμε ότι η πρώτη φιλοσοφική και ε-
πιστημονική εγκυκλοπαίδεια στην Ιστορία δημιουργήθηκε εξ ο-
λοκλήρου από ισμαηλίτες και ότι οι Χίλιες και μία νύχτες είναι κι
αυτές ισμαηλίτικης έμπνευσης! Με την ευκαιρία, ξέρετε τι θα πει
Ισμαήλ; ρώτησε ο κ. Ρυς. Θα πει «ο Θεός ακούει»: Γίσμα - Ελ στα
εβραϊκά. Είναι το όνομα του γυιου του Αβραάμ και της σκλάβας
του Αγαρ. «Θα γεννήσεις ένα γυιο και θα τον ονομάσεις Ισμαήλ»
του είπε ο Θεός «γιατί ο Γιαχβέ άκουσε την απελπισία σου».

«Αυτό πάλι!» σκέφτηκε η Αέα. «Ο ειδωλολάτρης άρχισε να γί-
νεται θρησκόληπτος!» Ο Μαξ, πιο προσεκτικός παρά ποτέ, τα εί-
χε διαβάσει όλα στα χείλη του κ. Ρυς. ΊσμαΜαξ. Ο Μαξ ακούει!

Το τσάι ήταν καλό, αλλά δεν είχε καμία σχέση με αυτό του Χα-
μπίμπι. Ο κ. Ρυς τους μίλησε για τους τρεις φίλους του Αλαμούτ,
και όλα όσα είχε μάθει το απόγευμα.

- Θέλατε να μας μιλήσετε για τον αλ-Καγιάμ και μας μιλά-
τε για τον Χασάν Σαμπάχ, παρατήρησε ο Ιωνάθαν.

Ο σερβιτόρος είχε αρχίσει να ετοιμάζει τα τραπέζια για το βρα-
δινό γεύμα. Σηκώθηκαν. Η βεράντα είχε το σχήμα ενός ορθογωνίου
τριγώνου, λίγο παράξενου. Οι δυο πλευρές της ορθής γωνίας, αυ-
τή που ήταν κατά μήκος της βιτρίνας της μπυραρίας και αυτή που
ήταν πάνω από το κενό, ήταν ευθύγραμμες. Η υποτείνουσα,
που ακολουθούσε το σχήμα του Σηκουάνα, ήταν καμπύλη. Ακου-
μπισμένοι στο παραπέτο, ακριβώς πάνω από το νερό, ο Ιωνάθαν,
ο Μαξ και η Αέα θαύμασαν τη θέα.

Παρίσι! Το νησί της Σιτέ και το νησί Σαιν Αουί. Η Παναγία
των Παρισίων από την πίσω μεριά.

Ο μόνος άνθρωπος που θαύμαζε ο Χασάν ήταν ο Καγιάμ.
Ήταν φίλος του, του είχε σώσει τη ζωή και ήταν ένας μεγάλος σο-
φός. Αρκετές φορές του είχε ζητήσει να έρθει να κατοικήσει στο Αλα-
μούτ. Είχε φτιάξει μια καταπληκτική βιβλιοθήκη όπου ο φίλος του
θα μπορούσε να συμβουλευθεί όποια βιβλία χρειαζόταν. Ο Καγιάμ
αρνήθηκε. Όπως αρνήθηκε και να εγκατασταθεί στην αυλή του

Page 321

Ν Τ Ε Ν Ι Γ Κ Ε Τ Ζ

^̂ ^ σουλτάνου, που του το ζητούσε επίμονα. Αντίθετα, δέχτηκε να συμ-
μετάσχει στον καθορισμό του νέου ημερολογίου. Ο Καγιάμ είχε
γίνει ένας από τους μεγαλύτερους αστρονόμους του αραβικού κό-
σμου. Το είχε καταφέρει και χάρη στις ικανότητές του, και χάρη
στο παρατηρητήριο που του είχε χτίσει στο Ισπαχάν ο Ναζίμ ουλ
Μουλκ. Για καιρό, στον αραβικό κόσμο μιλούσαν για το «ημε-
ρολόγιο του Καγιάμ».

Ήταν ακόμα και αστρολόγος. Αυτός είναι ο λόγος που, πράγ-
μα σπάνιο για εκείνη την εποχή, γνωρίζουμε τις ακριβείς ημε-
ρομηνίες γέννησης και θανάτου του. Μια μέρα, ο Καγιάμ εμπι-
στεύτηκε σε έναν από τους μαθητές του ότι ο τάφος του θα βρι-
σκόταν σε μια τοποθεσία, όπου θα φύσαγε βοριάς και τα δέντρα
θα σκόρπιζαν τα άνθη τους δυο φορές το χρόνο.

Πολύ αργότερα, όταν ο μαθητής επισκέφθηκε τη Νισσαπούρ
και πληροφορήθηκε το θάνατο τού ποιητή, ζήτησε να μάθει πού
βρισκόταν ο τάφος του. Τον οδήγησαν σ' έναν κήπο όπου φυσούσε
ο άνεμος. Ο τάφος βρισκόταν στα πόδια ενός τοιχίου, πάνω απο
το οποίο έγερναν τα κλαδιά τους ροδακινιές και αχλαδιές. Η τα-
φόπετρα ήταν σκεπασμένη με δυο χαλιά ξεραμένων λουλουδιών.

Τα παιδιά έφυγαν. Τα δίδυμα θα πέρναγαν τη βραδιά με την
παρέα τους, ενώ ο Μαξ επέστρεψε με τα πόδια στην οδό Ραβινιάν.
Ο κ. Ρυς έμεινε για λίγο ακόμα στη βεράντα. Το σκοτάδι είχε πέ-
σει. Ξεχνώντας την έρευνα, τον Γκροσρούβρ και τη Βιβλιοθήκη του
Δάσους, ξανασκέφτηκε τον Καγιάμ που τον είχε αμέσως αι-
σθανθεί κοντινό του. Δυο ημερομηνίες ήρθαν στη μνήμη του.
«Γεννήθηκε στις 18 Ιουνίου 1048. Πέθανε στις 4 Δεκεμβρίου
1131.» Ο Καγιάμ πέθανε ογδοντατεσσάρων ετών. Στην ίδια η-
λικία με τον Γκροσρούβρ! Και...

Ανασηκώθηκε στην καρέκλα του, πιάστηκε από το παραπέτο
της βεράντας και μέσα στην παγωνιά της παριζιάνικης νύχτας, φώ-
ναξε κόντρα στο βοριά: «Είχε την ίδια ηλικία με μένα!»

Ο κ. Ρυς ήταν στο μέσο του ογδοηκοστού τέταρτου χρόνου του.
Εκείνη τη στιγμή βεβαιώθηκε ότι δεν θα πάθαινε τίποτα αυτό το
χρόνο. Αισθάνθηκε αιώνιος... για μερικά χρόνια ακόμα.

Page 640

εκδόσεις Π Ο Λ Ι Σ

ΑΛΈΞΗς ΠΟΛΊΤΗς

Τ ο ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΟ
ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΑΙ ΣΧΟΑΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ,

ΤΗ ΦΙΑΟΑΟΓΙΑ, ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΑΑΑ

Κάθε μυθολογική θεώρηση ενός ζητήματος δημιουργεί

στο μυαλό μας ένα κενό: στη θέση της γνώσης έρχεται να

εισχωρήσει ένα ασαφές μόρφωμα που την αντικαθιστά* πι-

στεύουμε ότι συλλάβαμε το ζήτημα αλλά τελικά στην ου-

σία παραιτούμαστε από την κατανόησή του.

Από τις συνειδητές μεταπλάσεις της νεοελληνικής πραγ-

ματικότητας σε εθνικά χρήσιμους μύθους (σαν το «Κρυφό

σχολειό», λόγου χάρη) έως κάποιες προτάσεις για τη συ-

νολική θεώρηση του παραδοσιακού πολιτισμού, και από το

πρόβλημα των απαρχών της νεοελληνικής φιλολογίας έως

τα τραγούδια του Διονύση Σαββόπουλου τα κείμενα του

τόμου διασταυρώνονται με τη συνειδητή ή ασυνείδητη μυ-

θοποιία, και την αντιστρατεύονται.

Page 641

εκδόσεις Π Ο Λ Ι Σ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ

ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ
Τ Ο Δ Ε Υ Τ Ε Ρ Ο ΒΙΒΛΙΟ Τ Ω Ν Φ Υ Σ Ι Κ Ω Ν

ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΣΧΟΛΙΑ:
Β Λ ς Ι Λ Η ς Κ Λ Λ Φ Λ ς

Το 2ο βιβλίο των Φυσικών είναι το πιο σημαντικό από τα

αριστοτελικά έργα σε θέματα φιλοσοφίας της φύσης.

Εμπεριέχει την πληρέστερη εκδοχή της περίφημης αρι-

στοτελικής θεωρίας των τεσσάρων αιτίων. Ο Αριστοτέλης

επιχειρεί να αποκαταστήσει την έννοια της φύσεως ως

πρωταρχικού αντικειμένου μελέτης της φιλοσοφίας - να

θεμελιώσει μια έγκυρη ((φυσική επιστήμη». Προσπαθεί να

χαράξει μια μέση οδό ανάμεσα στον πλατωνικό ιδεαλισμό

και τον υλισμό των τελευταίων προσωκρατικών.

ïfb.

Similer Documents